Blog Yazıları
Trafik Kazası Sonrası Haklarınız:
Araç Değer Kaybı
Trafik kazası sonucunda arabanızda meydana gelen hasarın onarılmasına rağmen, aracınızın ikinci el piyasa değerinde oluşan düşüşe Araç Değer Kaybı adı verilir. Hukuk sistemimizde bu durum, haksız fiil tazminatı türü olarak kabul edilir. Bu kayıp, kazaya neden olan kusurlu tarafın sigorta şirketinden talep edilebileceği gibi, doğrudan kusurlu aracın sahibi (işleteni) veya sürücüsünden de istenebilir.
1. Yasal Dayanak ve Ön Şart (Dava Şartı)
Araç değer kaybı, Karayolları Trafik Kanunu (KTK) ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) Genel Şartları ile düzenlenmiştir.
KTK Madde 97 Uyarınca Başvuru Zorunluluğu: Zarar gören kişinin, dava açmadan önce, zarar veren aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını yapan sigorta şirketine yazılı olarak başvurması bir dava şartıdır. Bu başvuru yapılmadan açılan davalar, mahkemeler tarafından dava şartı eksikliği nedeniyle reddedilir.
2. Değer Kaybı Talep Süreci
Süreci iki temel aşamada inceleyebiliriz:B. Dava veya Tahkim Yolu
Sigorta şirketinin temerrüde düşmesi durumunda, zarar gören aşağıdaki yolları kullanabilir:MerciGörevli Mahkeme/KomisyonSüre Uzunluğu (Ortalama)AvantajlarıSigorta Tahkim KomisyonuSigorta Hakemleri4-6 AyHızlı ve uyuşmazlıkların çözümünde uzmandır.Adli YargıAsliye Ticaret Mahkemeleri (Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemeleri, Ticaret Mahkemesi sıfatıyla)1,5 - 2,5 YılYargılama süresi iş yükü nedeniyle daha uzundur.Yetkili Yer: Dava, kazanın olduğu yerde, davalı sigorta şirketinin merkezinin/şubesinin bulunduğu yerde veya zarar görenin yerleşim yerindeki mahkemede açılabilir.
3. Değer Kaybı Talep Şartları
Her kaza yapan araç sahibi değer kaybı talep edemez. Başvurunun kabul edilmesi için temel şartlar şunlardır: • Kusur Oranı: Kazada tam (%100) kusurlu olmamak gerekir. (Kusurunuz varsa, değer kaybı tazminatınız kusur oranınız düşülerek hesaplanır.) • Hasarın Niteliği: Aracın onarım görmüş olması ve bu hasarın daha önce aynı yerden işlem görmemiş olması önemlidir. (Hasar nedeniyle araçta parça değişimi veya boya yapılmış olmalıdır.) • Zamanaşımı: Kaza ve zararın öğrenildiği tarihten itibaren iki yıllık zamanaşımı süresi geçirilmemelidir. Her halükarda kazanın üzerinden on yıl geçmemiş olmalıdır. • Araç Yaşı ve Kilometresi: Yasal olarak kesin bir yaş veya kilometre (km) sınırı bulunmamaktadır. Ancak aracın yaşı ve kilometresi, değer kaybı miktarının hesaplanmasında önemli bir faktördür.
4. Değer Kaybı Nasıl Hesaplanır?
Değer kaybı, aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa değeri ile onarım sonrası ikinci el piyasa değeri arasındaki farka göre hesaplanır.
Hesaplamada Esas Alınan Kriterler
Bu hesaplamada bilirkişi/eksperler tarafından şu kriterler esas alınır: • Aracın markası, modeli, yaşı ve kilometresi. • Hasarın niteliği (parça değişimi mi, sadece boya mı). • Onarımın kalitesi ve geçmiş hasar kayıtları (TRAMER). • Hasar gören parçaların yapısal önemi (şasi, direk gibi kritik parçalar daha yüksek kayıp oluşturur).
5. İkame Araç Bedeli Talebi (Yedek Araç Kiralama)
Araç değer kaybına ek olarak, kazada aracından mahrum kalan kişi, onarım süresi boyunca ikame (yedek) araç kiralama bedelini de talep edebilir. • Şartlar: Kazada %100 kusurlu olmamak ve araçtan hasar nedeniyle en az bir gün mahrum kalmış olmak gerekir. • Kim Öder? İkame araç bedeli, trafik sigortası teminatı dışında tutulduğu için, kusurlu aracın sigorta şirketi değil, doğrudan kusurlu aracın sahibi (işleteni) ve sürücüsünden talep edilir.
Hukuki Destek Önemi
Araç değer kaybı başvurusu ve davası süreci, ispat, değer tespiti ve zamanaşımı süreleri açısından teknik bilgi ve uzmanlık gerektirir. Başvuru dosyasının eksiksiz hazırlanması ve hakların tam olarak korunması için bir avukattan hukuki destek almak mağduriyetin önlenmesi açısından en doğru yoldur.
Daha fazlası ve aklınıza takılan sorular için iletişime geçiniz.
Av. Rüveyda ÖNDER
